Thursday, July 3, 2014

คำร้อง ขอใจเจ้าแลกตัวนับเอิ้น (ขอใจเธอแลกเบอร์โทร) - หญิงลี ศรีจุมพล

เนื้อคำร้องเขียนในคำไทเก่า

แวบเดียวเพียงดู ก็ทำให้รู้ว่าเจ้าเน้อโดนหัวใจ
อยากบอกเหลือเกินว่าเจ้าหน้ารักเพียงใด
ดัดมากไปกลัวมันบ่ดีบ่งาม

ก็จึ่งทำท่า ทำเป็นอ้อมค้อมทำเป็นว่าดูเย็นๆ
จนเจ้ามาขอ ตัวนับเอิ้นเข้าทางแล้วเอ๋ย
อยากบอกแท้เด ถึงเรือนให้ฟ้าวเอิ้นหา

ตัวนับเอิ้นอื่น จะได้ยินเสียงคอยสาย
อย่าง อย่าง อย่าง ว่าให้คอย
แต่ตัวนับนี้ จักได้ยินเสียงใจบอกว่า...

ท่านนั้นทึกเข้าสู่การรับใช้รับฝาก หัวใจ
ลงหมายคัวนับฝากไว้ตัวเอากลับไป ใจให้เก็บปิ่นปัว
ยอมทนเจ้าแล้ววันนี้เพียงตอนต้น เห็นหน้า
ฝากไว้กับข้านาหัวใจของเจ้า แลกตัวนับเอิ้น โอ๊ะ โอ โอย

ใจคงขาดหวิว หากเจ้าโดนซิวย้อนมีมือดีลักไป
รักตอนต้นของข้า บ่รู้มีแถมเมื่อใด
เอาใจแลกใจ อย่างนี้ไว้ก่อนและดี

ตัวนับเอิ้นอื่น จะได้ยินเสียงคอยสาย
อย่าง อย่าง อย่าง ว่าให้คอย
แต่ตัวนับนี้ จักได้ยินเสียงใจบอกว่า...

ท่านนั้นทึกเข้าสู่การรับใช้รับฝาก หัวใจ
ลงหมายคัวนับฝากไว้ตัวเอากลับไป ใจให้เก็บปิ่นปัว
ยอมทนเจ้าแล้ววันนี้เพียงตอนต้น เห็นหน้า
ฝากไว้กับข้านาหัวใจของเจ้า แลกตัวนับเอิ้น โอ๊ะ โอ โอย

Thursday, January 2, 2014

สรรพนามไทยโบราณ

ภาษาไทยปัจจุบัน

ในบทความนี้ ข้าพเจ้าจักกล่าวถึงสรรพนามในภาษาไทยเดิม (ชื่อเรียกแทนบุคคล ผู้พูดเช่น ฉัน เธอ เขา ฯลฯ) คำเหล่านี้พวกคุณอาจเคยเห็นในนิทาน กาพย์กลอน โคลง ร่าย โบราณๆ หรือนิทานที่เขียนในใบลานตามวัดต่างๆ เป็นต้น

บุคคลที่ ๑
กู - กู, ฉัน, ไม่ถือว่าหยาบคายเหมือนการใช้ในปัจจุบันนี้
เผือ* - กูทั้งสอง (ไม่รวมผู้ที่กำลังพูดอยู่ด้วย)
รา* - กูทั้งสอง (รวมผู้ที่กำลังพูดอยู่ด้วย)
ตู *- พวกกู (ไม่รวมผู้ที่กำลังพูดอยู่ด้วย)
เรา* - พวกเรา (รวมผู้ที่กำลังพูดอยู่ด้วย), หรือ กู แบบสุภาพ

สุภาพ
ข้า - กู แบบสุภาพ
เผือข้า - กูทั้งสอง  แบบสุภาพ (ไม่รวมผู้ที่กำลังพูดอยู่ด้วย)
ราข้า - กูทั้งสอง  แบบสุภาพ (รวมผู้ที่กำลังพูดอยู่ด้วย)
ตูข้า - พวกกู แบบสุภาพ (ไม่รวมผู้ที่กำลังพูดอยู่ด้วย)
เราข้า - พวกเรา แบบสุภาพ (รวมผู้ที่กำลังพูดอยู่ด้วย), หรือ กู แบบสุภาพ

บุคคลที่ ๒
มึง - มึง, เธอ, ไม่ถือว่าหยาบคายเหมือนการใช้ในปัจจุบันนี้
เขือ - มึงทั้งสอง
สู - พวกมึง, หรือ มึง แบบสุภาพ

สุภาพ
เจ้า - มึง แบบสุภาพ
เขือเจ้า - มึงทั้งสอง แบบสุภาพ
สูเจ้า - มึงทั้งสอง แบบสุภาพ, หรือ มึง แบบสุภาพ

บุคคลที่ ๓
มัน - มัน, เขา (๑ คนเท่านั้น)
ขา - มันทั้งสอง
เขา - พวกเขา, พวกมัน, หรือ มัน แบบสุภาพ

สุภาพ
เพื่อน/เพิ่น - มัน แบบสุภาพ
ขาเจ้า - มันทั้งสอง แบบสุภาพ
เขาเจ้า - พวกเขา, พวกมัน แบบสุภาพ,  หรือ มัน แบบสุภาพ

* สมมุติแม่มีลูกสองคน เมื่อลูกทั้งสองอยากออกไปเล่นนอกบ้าน พวกเขาจะต้องขออนุญาตแม่ไปเที่ยวดังนี้
ลูกทั้งสอง: แม่ ขอเผือข้าทั้งสองไปเที่ยวหน่อยเถิด (เผือข้าในที่นี้หมายถึงลูกสองคนไม่รวมแม่)
แม่: ได้ๆ แต่เราสามคนต้องมากินข้าวกินปลากันก่อน (เราในที่นี้หมายถึงทั้งสามคนเลย เพราะเวลาแม่ใช้คำว่า "เรา" เธอรวมถึงตัวเองในกลุ่มด้วย)


--------
ความไทเก่า

ในเนื้อความนี้ ข้าจักกล่าวถึงคำร้องชื่อในความไทเก่า (ชื่อร้องแทนผู้คน ผู้ปากจา เช่น กู มึง มัน ฯลฯ) คำเหล่านี้สูเจ้าคงจักเคยเห็นในเรื่องเล่าเก่าๆ บ่ก็เรื่องเล่าอันขีดเขียนในใบลานตามวัดต่างๆ เป็นต้น

ผู้คนที ๑
กู - กู, บ่ถือว่าหยาบคายเหมือนการใช้ยามบัดเดียวนี้
เผือ* - กูทังสอง (บ่รวมผู้ที่ปากจาอยู่ด้วย)
รา* - เราทังสอง (รวมผู้ที่ปากจาอยู่ด้วย)
ตู *- หมู่ฝูงกู (บ่รวมผู้ที่ปากจาอยู่ด้วย)
เรา* - หมู่ฝูงเรา (รวมผู้ที่ปากจาอยู่ด้วย), บ่ก็ กู อย่างอ่อนน้อม

อ่อนน้อม
ข้า - กู แบบอ่อนน้อม
เผือข้า - กูทังสอง  อย่างอ่อนน้อม (บ่รวมผู้ที่ปากจาอยู่ด้วย)
ราข้า - เราทังสอง  อย่างอ่อนน้อม  (รวมผู้ที่ปากจาอยู่ด้วย)
ตูข้า - หมู่ฝูงกู (บ่รวมผู้ที่ปากจาอยู่ด้วย)
เราข้า - หมู่ฝูงเรา อย่างอ่อนน้อม (รวมผู้ที่ปากจาอยู่ด้วย), บ่ก็ กู อย่างอ่อนน้อม

ผู้คนที ๒
มึง - มึง บ่ถือว่าหยาบคายเหมือนการใช้ยามบัดเดียวนี้
เขือ - มึงทังสอง
สู - หมู่ฝูงมึง, บ่ก็ มึง อย่างอ่อนน้อม

อ่อนน้อม
เจ้า - มึง อย่างอ่อนน้อม
เขือเจ้า - มึงทังสอง อย่างอ่อนน้อม
สูเจ้า - มึงทังสอง อย่างอ่อนน้อม, บ่ก็ มึง อย่างอ่อนน้อม

ผู้คนที ๓
มัน - มัน, เขา (๑ คนเท่านั้น)
ขา - มันทังสอง
เขา - หมู่ฝูงเขา, หมู่ฝูงมัน, บ่ก็ มัน อย่างอ่อนน้อม

อ่อนน้อม
เพื่อน/เพิ่น - มัน อย่างอ่อนน้อม
ขาเจ้า - มันทังสอง อย่างอ่อนน้อม
เขาเจ้า - หมู่ฝูงเขา, หมู่ฝูงมัน อย่างอ่อนน้อม,  บ่ก็ มัน อย่างอ่อนน้อม

* ครันว่าแม่มีลูกสองคน เมื่อลูกทังสองอยากออกไปเหล้นนอกเรือน เขาจักต้องขอแม่ไปเที่ยวดั่งนี้
ลูกทังสอง: แม่ ขอเผือข้าทังสองไปเที่ยวหน่อยเถิด (เผือข้าในที่นี้หมายถึงลูกสองคนบ่รวมแม่)
แม่: ได้ๆ แต่เราสามคนต้องมากินเข้ากินปลากันก่อน (เราในที่นี้หมายถึงทังสามคนเลย เพราะพอแม่ใช้คำว่า "เรา" มันรวมถึงตัวเก่าในกลุ่มด้วย)